Christopher Lund: slideshow image 1
Christopher Lund: slideshow image 2
Christopher Lund: slideshow image 3
Christopher Lund: slideshow image 4
Christopher Lund: slideshow image 5

Blog

Vantar fókus?

Fókus er mikilvægur í ljósmyndun, sérstaklega þegar ljósmyndað er á þann hátt að dýptarskerpa er ekki mikil. Sjálfvirki fókusinn í stafrænum myndavélum verður sífellt fullkomnari og hraðvirkari. Margir ljósmyndarar (ég þar með talinn) uppfæra gjarnan búnað sinn þegar nýjar og hraðvirkari vélar koma á markað. En nýjar vélar tryggja ekki betri myndir, því miður.

Ég man þegar ég var nýlega búinn að fá Nikon D3s og fór í verkefni þar sem ég ljósmyndaði dansara heilan dag. Ég skaut  mjög mikið, því vélin bauð jú upp á mikinn hraða og fókuskerfið var alveg magnað. Þetta var tveggja daga verkefni og eftir fyrri daginn var kom ég í hús með um 1500 ramma. Ég byrjaði að fara yfir efnið og sá fljótt að þrátt fyrir að vera með besta verkfærið á markaðnum í svona tökur, var ég ekki með hátt hlutfall af  góðum römmum. Þetta var alveg í lagi skerpu- og lýsingarlega, en þegar maður myndar dansara er tímasetningin mikilvægust. Ég var með mikið að af myndum sem voru annað hvort teknar aðeins of snemma eða of seint – þrátt fyrir að vera að skjóta á köflum 8-9 ramma á sekúndu!

Ég klóraði mér svolítið í hausnum yfir þessu og skoðaði myndir sem ég hafði tekið fyrir nokkrum árum við áþekkar aðstæður. Þá hafði ég unnið með vél sem var engan vegin eins hraðvirk, hvorki fókuskerfið né geta hennar við að háma í sig megapixla endalaust. Mappan sú geymdi hins vegar mun hærra hlutfall af góðum myndum. Ég kveikti strax á því hvað ég var að gera vitlaust.

Með nýju ofurvélina í höndunum fór ég að trúa því að hún skipti meira máli en hausinn á mér. Seinni tökudaginn tók ég mun færri myndir. Ég kom samt með mikið fleiri góða ramma í hús. Ástæðan var sú að ég fór að nota minn eigin fókus. Ljósmyndari sem er orðinn meira upptekinn af búnaðnum en myndefninu tekur seint góðar myndir.

Canon EOS 5D Mark III

Canon hefur nú svipt hulunni af uppfærslu á hinni vinsælu 5D Mark II. Nýja vélin heitir einfaldlega 5D Mark III. Viðbrögðin láta ekki á sér standa. Annað hvort eru menn afar ánægðir eða óánægðir. Við fyrstu sýn virðist Canon uppfæra allt það sem Mark II vélin hefur verið gagnrýnd fyrir. Fókuskerfið er það sama og í nýju EOS 1DX vélinni og húsið er sterkbyggðara og betur veðurþolið. Vélin er mikið sprækari og ræður við 6 ramma á sekúndu. Canon segir að að nýja vélin skili um tveggja ljósops bætingu við hátt ljósnæmni, ISO 3200 á þeirri nýju á að vera sambærilegt við ISO 800 á Mark II. Samt á Canon 1DX að vera enn betri samkv. Canon, þó munurinn sé varla mikill.

Þeir sem eru óánægðir eiga það flestir sameiginlegt að vilja meiri pixla fyrir peninginn. Ég seldi hluta af Canon dótinu mínu á sínum tíma til að kaupa Nikon D3s. Sú vél opnaði alveg nýja möguleika fyrir mér. Að fara úr 21 MP í 12.5 MP skipti mig engu máli. Ég hélt eftir einni Canon EOS 5D Mark II og skipti út EF linsum, einfaldaði kittið þar töluvert á sama tíma og ég jók við dótið í Nikon. Ég hef lengi talað um að gæði pixla skiptir meira máli en fjöldi þeirra. Hvernig skynjarar ráða við litadýpt og tónasvið skiptir mig meira máli en upplausn. Nú er nýja 5D Mark III er kominn með 14 bita hliðrænan/stafrænan breyti og Digig 5 örgjörvinn er líka með 14 bita dýpt. Þetta þýðir að nýja vélin á að geta skilað töluvert meiri dýpt í myndum. Það finnst mér ákaflega spennandi!

Litakarakter skiptir einnig máli og mér finnst það gleymast svolítið í umræðum um stafrænar myndavélar. Hún á það til að snúast mest um megapixla og hátt ISO. Tökum fyrstu fimmuna sem dæmi. Hún er enn að seljast á þokkalega háu verði fyrir vél sem kom á markað 2005. Ástæðan er ekki síst karakterinn sem hún hefur. Þeir sem hafa átt slíka vél og uppfærðu í 5D Mark II vita sjálfsagt hvað ég er að tala um.

Sama er upp á teningnum varðandi Nikon D3x. Vélin er komin til ára sinna, en selst enn á háu verði. Það er litakarakter og hvernig vélin skilar stóru tónasviði sem er sjarminn við hana. Hún er langt í frá það sprækasta þarna úti, en hún hefur ákveðinn karakter sem menn falla fyrir.

Nú er ég mest spenntur að sjá hvað af þessum nýju vélum frá Canon og Nikon sé mest að mínu skapi. Það verður gaman að fá að prófa þær og svo hugsanlega uppfæra eitthvað af búnaðnum fyrir sumarið!

 

Er meira, meira?

Nikon D800

Nikon kynnir til leiks í dag Nikon D800 og Nikon D800E. E-týpan er án AA-filters en hlutverk hans er í raun að mýkja myndina á skynjaranum til að koma í veg fyrir galla sem kallast móri (e. moire). Móri skapast þegar eitthvað í myndefninu hefur mynstur eða línur sem falla illa að mynstri RGB litsía sem eru settar fyrir ofan pixlana á skynjaranum (Bayern-filter).

Skynjari í stafrænni myndavél er ljósnæmur. Hann gefur upplýsingar um ljósmagnið sem fellur á hann. Hann veit hins vegar ekkert um lit ljóssins. Rétt eins og í filmu, þar sem það eru þrjú emulsjón lög sem lesa rautt, grænt og blátt ljós, þarf skynjari í stafrænni myndavél að geta lesið litina alla og skilað niðurstöðu fyrir þá alla í sérhverjum punkti. Til eru þrjár leiðir til að ná því fram:

  1. Taka þrjár myndir með rauðum, grænum og bláum litfilter og setja svo myndirnar saman (multishot aðferð).
  2. Setja litfiltersmosaík yfir skynjarann.
  3. Skipta ljósinu með prisma í þrennt og setja þrjá skynjara með litfilter fyrir rauðan, grænan og bláan og svo eru þessar þrjár myndir sameinaðar (beamsplitter aðferð). Sú filtermosaík sem mest er notuð í stafrænum myndavélum heitir Bayern-matrix. Samsetningin er svona

bayern2.gif
Eins og sjá má er tvisvar sinnum fleiri grænir fletir en rauðir og bláir. Ástæðan er sú að augun okkar eru næmari fyrir grænu ljósi en rauðu og bláu.

Véllin þarf því að umbreyta gögnunum frá skynjaranum í litmynd sem inniheldur gildi fyrir RGB í sérhverjum pixli myndarinnar. Á ensku er talað um þetta ferli sem demosaicing. Þegar við skjótum í JPEG gerir vélin þetta en ef við skjótum í RAW gerir myndvinnsluforritið það.

Ef eitthvað í mynd fellur illa að þessu mynstri RGB filtera koma fram gallar (móri). Við að mýkja aðeins myndina (í raun taka úr fókus lítllega) losnar maður oftast við þennan galla.

Þegar pixlar eru orðnir svo þéttir og smáir, eins og raun ber vitni í nýju Nikon D800, þá mun AA-filter hafa sjáanlega meiri áhrif en hjá vélum sem hafa lægri upplausn. Þess vegna býður Nikon upp á tvær útfærslur af vélinni. Þeir sem liggja yfir skerpu og smáatriðum geta keypt D800E en hinir D800 (eru það einhverjir?). D800E mun þó skapa meiri eftirvinnslu við ákveðnar aðstæður.

Nikon hefur póstað sýnishornamyndum í fullri upplausn frá D800 og D800E – en að sjálfsögðu hafa þeir ekki myndir af sama viðfangsefni teknar á báðar vélarnar. Þá væri of auðvelt fyrir fólk að bera saman! Annars lítur D800/E mjög vel út á pappírunum og þessar sýnishornamyndir lofa góðu. Það er því nokkuð ljóst að vélin á eftir að seljast í bílförmum, ekki síst í ljósi þess að verðið er frekar gott fyrir svona stóra uppfærslu.

Ég bíð spenntur eftir því að sjá hvernig hún kemur út í samanburði við hina yndislegu Nikon D3x. Sú vél ræður við breiðasta tónasvið allra D-SLR véla og hefur karakter sem mér þykir afar fallegur. Persónulega vegur þetta þyngra í mínum huga en upplausn, þó hún sé vissulega stórt atriði.

Hér er slóð á ítarlega umfjöllun robgalbraith um Nikon D800