Canon EOS 5D Mark III prófuð

Skálmöld á Bar 11. Canon EOS 5D Mark III, EF 50mm f/1.4, f/2 – 1/125s @ ISO 12.800

Þá kom loks að því að ég fengi að prófa Canon EOS 5D Mark III. Fékk vélina að láni hjá Nýherja ásamt nýju EF 24-70mm f/2.8L II og EF 70-200mm f/2.8L IS II linsunum um síðustu helgi.

Ég bar nýju fimmuna saman við bæði Nikon D800E og Nikon D4. Þetta eru þær vélar sem ég nota í dag. Hún keppir við þær báðar, þar sem hún er hefur samsuðu af eiginleikum þeirra. Hún er létt og meðfærileg í landslag líkt og D800E og ræður við krefjandi birtuskilyrði og mikinn hraða fyrir íþrótta- eða fréttaljósmyndun.

Það tekur ekki langa stund að finna að Canon hefur gert margar uppfærslur frá síðustu kynslóð.  Samkvæmt Canon á 5D Mark III að skila 2 ljósopum betri útkomu á háu ISO en forverinn 5D Mark II. Og það er engin lygi. Myndir teknar á ISO 12.800 eru mjög hreinar miðað við sama ljósnæmni á 5D Mark II. Hér eru þrjár myndir sem gaman er að skoða. Ein úr hverri vél, allar skotnar við sömu aðstæður. Engin myndvinnsla hefur farið fram á þeim. Eingöngu sjálfgefnar grunnstillingar úr Lightroom – fyrir utan að stilla grájafnvægi á tungsten.

Canon EOS 5D Mark III, EF 50mm f/1.4, f/2 – 1/125s @ ISO 12.800
Nikon D800E, Ziess Makro Planar T* 50mm f/2, f/2 – 125s @ ISO 12.800
Nikon D4, Nikkor 50mm f/1.4G, f/2 – 1/125s @ ISO 12.800.

Ef við skoðum þessar myndir hér að ofan sjáum við að allar þessar vélar skila merkilega góðum myndum á ISO 12.800. Þegar við köfum dýpra má sjá að karakterinn í 5D Mark III er svolítið grófari en úr D4 en D800E er svo aftur á móti grófari en 5D Mark III. Engin þeirra sýnir lita-suð (color noise) né áberandi rákir (banding). D800E virkar flatari og hefur líkast til nokkuð minna tónasvið við þetta háa ljósnæmni.

Hér er samanburður á 5D Mark III og Nikon D4 (smellið á myndir til að sjá 100% stærð):

 

Hér er samanburður á 5D Mark III og Nikon D800E (smellið á myndir til að sjá 100% stærð):

 

Fókusdýptin og fókusplanið er ekki eins á þessum myndum, enda skotið handhelt. Að dæma hér um skerpu og þess háttar er því til lítils. Ég er  fyrst og fremst að skoða karakterinn í vélunum og meðhöndlun þeirra á þessu háu ljósnæmni.

Þegar við færum okkur enn hærra á ljósnæmniskalanum, byrjar að halla aðeins á 5D Mark III ef hún er borin saman við Nikon D4. Ég myndi þó forðast að skjóta á ISO 25.600 á báðum vélum.  Bæði 5D Mark III og Nikon D4 sýna hér rákir (banding). Tónasviðið er orðið afar takmarkað á svona háu ISO. Nikon D4 viðheldur meiri mýkt og betri aðskilnaði í skuggasvæðum að mínu mati. Litir virðast líka ögn hreinni, sést hvað best í grænu röndunum í bolnum.

En hversu oft neyðist maður til að vinna á svona háu ljósnæmi? Það fer auðvitað eftir ljósmyndaranum og hvað hann er helst að mynda. En að fá svona góða útkomu á ISO 12.800 er ótrúlegt. Ég er reyndar á því að engin þeirra sé þó eins góð og “gamla” Nikon D3s þegar kemur að háu ISO. Þessi mynd frá Eyjafjallajökulsgosinu árið 2010 er tekin á Nikon D3s á ISO 25.600 og ég get ekki séð neina stöllun eða rákir. Kontrast og litir eru fáranlega góðir þrátt fyrir svona hátt ljósnæmni.

Eyjafjallajökull. Nikon D3s, Nikkor AF-S 70-200mm f/2.8G VR II, f/2.8 – 1/200s @ ISO 25.600.

En nóg um það. Nýja EF 24-70mm f/2.8L II linsan er frábær. Mikil bæting frá þeirri eldri, sem ég var aldrei alveg sáttur við. Frábær skerpa yfir allt brennivíddar sviðið og karakterinn er fallegur. Mikil upplausnargeta, fallegt bokeh og maður finnur bara að smíðin er mikið vandaðri. Ég hafði ekki tíma til að liggja yfir því að bera hana saman við Nikkor 24-70mm f/2.8G, en hún er alla vega ekki lakari linsa, svo mikið er víst.

Ari Carl og Gunnar Franz. Canon EOS 5D Mark III, EF 24-70mm f/2.8L II, f/2.8 – 1/160 @ ISO 2.000.

Þessi mynd af Ara og Gunnari er alveg óunnin beint úr vél. Aðdáunarvert hvað grájafnvægið er gott og mér finnst skerpa og bokeh mjög fallegt. Skotið á 47mm brennivídd. Þessar nýju zoom linsur eru draumur að nota með 5D Mark III, fókusinn er hraður og öruggur. Þær eru sannarlega ekki ódýrar, en hér fær maður það sem borgað er fyrir. Frábærar linsur hjá Canon og þeir hafa svarað Nikon fyllilega með þessum linsum. Fókuskerfið er greinilega vel lukkað og Canon hafa gert vel í því að einfalda flóknar stillingar þess með svokölluðum Cases sem hjálpa notendanum að velja réttar stillingar miðað við notkun.

Það eina sem fór í taugarnar á mér að einhverju ráði við Canon 5D Mark III, er að hún sýnir ekki með lýsingu, hvaða fókuspunktar er í notkun í skoðaranum. Þeir lýsa bara ef notað er single shot mode  – og bara þegar fókus er náð. Þeir lýsa ekkert, ef ljósmyndað er með dýnamískum AI Servo fókus. Ég nota nefnilega myndavélar þannig að ég nota nánast alltaf  dýnamískan fókus og ræsi hann með AF-ON takkanum (sem er aftan á húsinu) í stað þess að ræsa fókus með afsmelli-takkanum. Þannig hef ég betri stjórn á fókus og þarf ekki sífellt að vera að styðja afsmellitakann til hálfs til að fókusera.

Jón Geir trommari í Skálmöld. Canon EOS 5D Mark III, EF 70-200mm f/2.8L IS II, f/2.8 – 1/200s @ ISO 12.800.

Þetta háði mér nokkuð þegar ég var að skjóta myndirnar á Skálmaldar-tónleikunum á Bar 11. Við svona aðstæður er vont að vera ekki viss hvar vélin er að fókusera. Eins finnst mér þægilegra að skipta á milli fókuspunkta á Nikon D4 þar sem ekki þarf að nota tvo takka til þess líkt og á 5D Mark III.  Þar er fyrst stutt á fókuspunkta-hnapp og svo valið með litla joystick takkanum. Á Nikon D4 þarf eingöngu að velja með joystick takka og því fljótlegra að flytja punkta til og frá. Eins grunar mig að noise hefði verið aðeins minna úr D4 í þessum aðstæðum. Ég var þó ekki með hana líka til samanburðar, enda takmörk fyrir því hvað maður nennir að bera mikið að búnaði með sér niður í bæ á laugardagskveldi í þungarokk og öldrykkju!

Það sem heillar mig mest við 5D Mark III er þetta frábæra silent mode sem vélin býður upp á. Ég tók nokkrar myndir í afmæli á sunnudaginn var og gestirnir tóku ekki eftir því að ég hafði tekið mynd. Um leið og það er kominn smá kliður þá heyrist ekkert þegar smellt er af. Þessu ná þeir hjá Canon fram með nýrri hönnum, sem dempar spegilinn þegar hann kemur tilbaka eftir að smellt er af. Þrátt fyrir að hægja á því ferli, er hægt að skjóta 3 ramma á sekúndu í silent mode.

Á heildina litið er Canon EOS 5D Mark III ekki bara smá uppfærsla á 5D Mark II (eins og ég hef heyrt suma segja). Hún er án efa besta D-SLR myndavél sem Canon hefur framleitt og klárlega uppfærslunar virði. Fókuskerfið er frábært, bæting í ljósnæmni upp á 2 ljósop, sterkara hús sem situr enn betur í hönd, bjartur og skarpur skjár og snilldarlegt silent mode. Hún er mikið hraðvirkari en 5D Mark II og myndirnar hafa stærra tónasvið og betri liti.

En af hverju er ég að skoða Canon? Er ég að fara að skipta?

Ætli það. Ég hef hins vegar gaman að því að setja mig inn í það hvað er í boði hverju sinni. Ef þessi vél hefði komið fram á svipuðum tíma og ég keypti Nikon D3s, þá hefði ég líkast til dvalið áfram í Canon landi. Sú vél var einstök á sínum tíma. Nikon hafði ákveðna forystu um tíma, en í dag held ég munurinn sé nánast enginn. Megapixlar skipta minna máli en fólk heldur. Ég held að þónokkrir hafa áttað sig á því þegar þeir keyptu Nikon D800. Sú vel er frábær, en klárlega ekki fyrir alla.

Leynibrúðkaup

Það er ekki almennt að konur fái bónorð og gifti sig sama daginn! Sú var þó raunin hjá þeim Konna og Rakel í lok september. Þegar Anna Svava, vinkona brúðurinnar hafði samband til að kanna hvort ég væri laus, verð ég að segja að ég var ansi spenntur að sjá hvernig þetta myndi fara fram. Brúðguminn var sem sagt búinn að undirbúa allt saman, með hjálp góðra vina og fjölskyldu. Brúðurinn átti bara að segja já – og svo var búið að græja rest!

Rakel gengur í salinn. Nikon D4, Nikkor 35mm f/1.4G, f/1.4 – 1/60s @ ISO 12800

Ég tók verkefni auðvitað að mér, enda er gaman að taka þátt í svona óhefðbundnum hlutum. Ég ljósmyndaði undirbúninginn þar sem vinkonunar mættu hver af annari til að hafa sig til, sumar meira að segja óvænt frá útlöndum. Þær voru stórglæsilegar þegar forláta Land Rover sótti dömurnar til að aka niður á Hotel Borg, þar sem vinir og fjölskylda biðu. Rakel og Konni voru svo gefin saman í Speglasalnum og strax á eftir fórum við í ofursnögga myndatöku – enda áttu gestirnir ekki að þurfa að bíða of lengi.

Konni og Rakel. Nikon D4, Nikkor 85mm f/1.4G, f/1.4 – 1/250s @ ISO 3200

Það er ljóst að Nikon D4 stendur sig vel þegar kemur að háu ISO. Þessi mynd er t.d. tekin fram á hótelgangi og eini ljósgjafinn er eingönu það sem þar fyrir hendi, engin auka ljós að flöss frá mér. Til að fela lampann betur á bak við þau og fá skemmtilegri dýnamík í myndina lagðist ég bókstaflega í gólfið og tók myndina með 85mm f/1.4 galopna. Ég er nokkuð sáttur við stemmarann.

Megapixlasumar

A river flowing in front of the farm Hraun in Valley Öxnadalur, North Iceland. In background rays of light hit Mount Drangafjall. The Peak Hraundrangi (1075m) was first climbed in 1956. (Christopher Lund/©2012 Christopher Lund)
Hraun í Öxnadal. Nikon D800E, Ziess Distagon 21mm f/2.8, f/11 – 30s @ ISO 100

Nú er orðið langt um liðið síðan ég póstaði færslu hér inni. Sumarið var nefnilega tími ferðalaga og eftir sumarið er ég einnig kominn með góða reynslu af notkun á Nikon D800/E og get óhikað sagt að ég sé afar sáttur við þessa vélar.

Það var að sama skapi lítið um brúðkaupsmyndatökur í sumar, í ljósi þess að ég sást varla í Reykjavík. Þó ljósmyndaði ég tvö brúðkaup núna síðsumars. Það fyrra var það fyrsta sem ég notaði D800E og D800 saman. Eftir það lét ég hafa eftir mér á feisbúkk að D800 væri ekki málið í brúðkaup.

Elín og Sæmi. Nikon D800E, Nikkor AF-S 70-200mm f2.8G VR II, f/11 – 1/200s @ ISO 100

Sko – það var fínt að skjóta brúðkaup með D800/E  vélum – en ekki alveg eins þægilegt að að vinna úr ríflega þúsund 36 megapixla skrám! Ég tók því ákvörðun um að fara líka í Nikon D4, þrátt fyrir að hafa haldið því fram að ég þyrfti ekki slíka vél. Maður fær næstum tvær D800 fyrir sama verð og eina D4, svo ég var svolítið tvístígandi að fara út í þessa fjárfestingu.

Það tók mig þó ekki langan tíma að finna að D4 er frábært verkfæri. Mér finnst hún sneggri en D800 að fókusera og breytingar á hönnun á húsinu og hnöppum frá D3s eru klárlega til bóta. Breytingarnar á autofókus-hnappi og hvernig skipt er á milli kerfa og fjölda fókuspunkta finnst mér ekki afturför eins og aðrir hafa kvartað yfir. Þvert á móti er nú auðvelt að skipta á milli kerfa án þess að taka augað af skoðaranum.

Ég er þó minna hrifinn af breytingu á minniskortategundum. Ég hefði viljað sjá tvær CF kortaraufar í stað þessa nýja XQD + CF. Það flækir málin töluvert fyrir mann að þurfa að vera með tvær tegundir af kortum í tökum. Að sama skapi hefði ég viljað sjá D800 með tvær SD kortaraufar  í stað SD + CF.

Enn bólar ekkert á megapixlamonsterinu frá Canon. Þeir þurfa líkast til meiri tíma til að fullkomna það kvikindi. Þeir virðast þó vera með svar við Nikon D600 ef eitthvað er að marka orðróminn. Það eru engin lát á þróuninni og Photokina 2012 virðist vera töluvert meira spennandi en 2010. Það verður spennandi að sjá hvað rætist varðandi nýjar vörur frá Canon á morgun!

 

Fyrstu vikurnar með D800

Niagara Falls. Nikon D800E, AF-S Nikkor 24-70mm f/2.8G, f/8 – 1/200s @ ISO 200

Nú hef ég átt Nikon D800 vél í nokkrar vikur og því orðið tímabært að leggja nokkur orð í belg varðandi þessa græju. Ég hafði talsverðar væntingar til D800, en ég átti ekki von á því að hún myndi fara þetta mikið framúr þeim. Ég held að það sé óhætt að segja að Nikon D800 sé myndavél sem setur ný viðmið fyrir D-SLR myndavélar.

Margir höfðu sínar efasemdir þegar ljóst var að upplausnin væri 36 milljón pixlar. Samkv. öllu ætti slík vél ekki að henta nema í ljósmyndatökur við gott ljós og notkun á lágri ljósnæmni. Ennfremur vildu margir meina að það væru fáar linsur sem hægt væri að nota með slíkri upplausn.

Stakkholtsgjá. Nikon D800E, Ziess Distagon T* 21mm f/2.8, f/8 – 0.5s @ ISO 100

Vissulega eru 36 MP krefjandi upplausn fyrir optíkina. En ef maður telur sig á annað borð hafa þörf fyrir svona háa upplausn er ljóst að maður þarf líka bestu glerin. Meðhöndlun D800 á myndsuði (e. noise) er góð – og ef maður tekur upplausnina með í reikninginn er hún með ólíkindum góð. Sú staðreynd gerði það að verkum að ég ákvað að uppfæra ekki í Nikon D4 úr D3s, heldur bætti ég við mig D800. Ég er því með bæði D800 og D800E vélar í dag.

Klassíski listdansskólinn. Nikon D800E, AF-S Nikkor 24-70mm f/2.8G, f/3.2 – 1/250s, ISO 6400

D3s og D4 húsin eru auðvitað mikið verklegri og hraðvirkari, en um leið þyngri og fyrirferðarmeiri. Verkefnin mín þessa dagana krefjast síður svona mikils hraða og léttari vélar er kostur. Ég útiloka ekki að fara í D4 seinna (eða hreinlega kaupa D3s aftur) – en eins og staðan er núna er ég afar sáttur með þessi tvö D800 hús.

Nokkuð hefur verið rætt um diffraction í tengslum við Nikon D800. Diffraction er optískur effekt sem hefur áhrif á upplausnarhæfni linsunar sem notuð er. Ljós sem ferðast í gegnum mjög þröngt/lítið ljósop hættir að fara beint og byrjar að sveiflast/tvístrast sem kemur niður á skerpunni. Því er mikilvægt að þekkja takmörk linsunar til að vita hvaða ljósop gefur bestu dýptarskerpuna – án þess að koma niður á upplausnarhæfni vegna diffraction.

Arndís. Nikon D800E, Micro-Nikkor 60mm f/2.8D, f3.2 – 1/250s, ISO 400

Það er algengur misskilningur að myndavél með háa upplausn auki líkur á diffraction. Hún er ætíð sú sama enda tengist diffraction linsunni en ekki vélinni. Hins vegar sér maður þennan galla betur við meiri stækkun við að skoða háupplausnar mynd.

Það sama gildir varðandi aðra linsufeila eins og krómatíska galla eða bjögun og ef fókusplanið er ekki á nákvæmlega réttum stað. Því má segja að D800 krefjist meira af ljósmyndaranum sökum upplausnar sinnar.

Jökulsárlón. Nikon D800E, AF-S Nikkor 24-70mm f/2.8G, f/11 – 3.0s, ISO 100

Mér líður því svolítið eins og ég hafi verið að færa mig úr 35mm í medium format – án þess að hafa skipt út heilu kerfi með tilheyrandi kostnaði. Ég er fullviss að Canon mun koma með sína háupplausnarvél á árinu – og held að þeir sem hafa fjárfest talsvert í linsum ættu að anda rólega. 5D Mark III var bara fyrsti hálfleikur þeim megin.

 

Monique & Ágúst

Gústi og Monique gengu að eiga hvort annað 15. apríl síðastliðinn í Sunningdale Park í Bretlandi. Gústi er gamall skólabróðir úr Árbæjarskóla og því þótti mér mjög vænt um það þegar hann hafði samband og spurði hvort ég væri til í að koma út til að skrásetja stóra daginn þeirra.

Gústi er slagverksleikari af guðs náð og hefur undanfarin ár m.a. lamið húðir í söngleikjum sem settir eru upp í London og víðar um England. Það var einmitt í vinnunni sem hann kynntist Monique en hún starfar sem sviðsstjóri. Þar sem þau eru bæði úr bransanum eiga þau fjölmarga vini sem eru frábærir tónlistarmenn og söngvarar. Brúðkaupið var því ein allsherjar veisla fyrir tónelska. Í Northcote House var sett upp alvöru hljóðkerfi og hvert snilldarbandið steig á stokk á fætur öðru.

Þetta var meiriháttar brúðkaup og gaman að fá að taka þátt í því með góðum vinum. Ég þakka fyrir mig Gústi og Monique!

Vantar fókus?

Fókus er mikilvægur í ljósmyndun, sérstaklega þegar ljósmyndað er á þann hátt að dýptarskerpa er ekki mikil. Sjálfvirki fókusinn í stafrænum myndavélum verður sífellt fullkomnari og hraðvirkari. Margir ljósmyndarar (ég þar með talinn) uppfæra gjarnan búnað sinn þegar nýjar og hraðvirkari vélar koma á markað. En nýjar vélar tryggja ekki betri myndir, því miður.

Ég man þegar ég var nýlega búinn að fá Nikon D3s og fór í verkefni þar sem ég ljósmyndaði dansara heilan dag. Ég skaut  mjög mikið, því vélin bauð jú upp á mikinn hraða og fókuskerfið var alveg magnað. Þetta var tveggja daga verkefni og eftir fyrri daginn var kom ég í hús með um 1500 ramma. Ég byrjaði að fara yfir efnið og sá fljótt að þrátt fyrir að vera með besta verkfærið á markaðnum í svona tökur, var ég ekki með hátt hlutfall af  góðum römmum. Þetta var alveg í lagi skerpu- og lýsingarlega, en þegar maður myndar dansara er tímasetningin mikilvægust. Ég var með mikið að af myndum sem voru annað hvort teknar aðeins of snemma eða of seint – þrátt fyrir að vera að skjóta á köflum 8-9 ramma á sekúndu!

Ég klóraði mér svolítið í hausnum yfir þessu og skoðaði myndir sem ég hafði tekið fyrir nokkrum árum við áþekkar aðstæður. Þá hafði ég unnið með vél sem var engan vegin eins hraðvirk, hvorki fókuskerfið né geta hennar við að háma í sig megapixla endalaust. Mappan sú geymdi hins vegar mun hærra hlutfall af góðum myndum. Ég kveikti strax á því hvað ég var að gera vitlaust.

Með nýju ofurvélina í höndunum fór ég að trúa því að hún skipti meira máli en hausinn á mér. Seinni tökudaginn tók ég mun færri myndir. Ég kom samt með mikið fleiri góða ramma í hús. Ástæðan var sú að ég fór að nota minn eigin fókus. Ljósmyndari sem er orðinn meira upptekinn af búnaðnum en myndefninu tekur seint góðar myndir.

Canon EOS 5D Mark III

Canon hefur nú svipt hulunni af uppfærslu á hinni vinsælu 5D Mark II. Nýja vélin heitir einfaldlega 5D Mark III. Viðbrögðin láta ekki á sér standa. Annað hvort eru menn afar ánægðir eða óánægðir. Við fyrstu sýn virðist Canon uppfæra allt það sem Mark II vélin hefur verið gagnrýnd fyrir. Fókuskerfið er það sama og í nýju EOS 1DX vélinni og húsið er sterkbyggðara og betur veðurþolið. Vélin er mikið sprækari og ræður við 6 ramma á sekúndu. Canon segir að að nýja vélin skili um tveggja ljósops bætingu við hátt ljósnæmni, ISO 3200 á þeirri nýju á að vera sambærilegt við ISO 800 á Mark II. Samt á Canon 1DX að vera enn betri samkv. Canon, þó munurinn sé varla mikill.

Þeir sem eru óánægðir eiga það flestir sameiginlegt að vilja meiri pixla fyrir peninginn. Ég seldi hluta af Canon dótinu mínu á sínum tíma til að kaupa Nikon D3s. Sú vél opnaði alveg nýja möguleika fyrir mér. Að fara úr 21 MP í 12.5 MP skipti mig engu máli. Ég hélt eftir einni Canon EOS 5D Mark II og skipti út EF linsum, einfaldaði kittið þar töluvert á sama tíma og ég jók við dótið í Nikon. Ég hef lengi talað um að gæði pixla skiptir meira máli en fjöldi þeirra. Hvernig skynjarar ráða við litadýpt og tónasvið skiptir mig meira máli en upplausn. Nú er nýja 5D Mark III er kominn með 14 bita hliðrænan/stafrænan breyti og Digig 5 örgjörvinn er líka með 14 bita dýpt. Þetta þýðir að nýja vélin á að geta skilað töluvert meiri dýpt í myndum. Það finnst mér ákaflega spennandi!

Litakarakter skiptir einnig máli og mér finnst það gleymast svolítið í umræðum um stafrænar myndavélar. Hún á það til að snúast mest um megapixla og hátt ISO. Tökum fyrstu fimmuna sem dæmi. Hún er enn að seljast á þokkalega háu verði fyrir vél sem kom á markað 2005. Ástæðan er ekki síst karakterinn sem hún hefur. Þeir sem hafa átt slíka vél og uppfærðu í 5D Mark II vita sjálfsagt hvað ég er að tala um.

Sama er upp á teningnum varðandi Nikon D3x. Vélin er komin til ára sinna, en selst enn á háu verði. Það er litakarakter og hvernig vélin skilar stóru tónasviði sem er sjarminn við hana. Hún er langt í frá það sprækasta þarna úti, en hún hefur ákveðinn karakter sem menn falla fyrir.

Nú er ég mest spenntur að sjá hvað af þessum nýju vélum frá Canon og Nikon sé mest að mínu skapi. Það verður gaman að fá að prófa þær og svo hugsanlega uppfæra eitthvað af búnaðnum fyrir sumarið!

 

Er meira, meira?

Nikon D800

Nikon kynnir til leiks í dag Nikon D800 og Nikon D800E. E-týpan er án AA-filters en hlutverk hans er í raun að mýkja myndina á skynjaranum til að koma í veg fyrir galla sem kallast móri (e. moire). Móri skapast þegar eitthvað í myndefninu hefur mynstur eða línur sem falla illa að mynstri RGB litsía sem eru settar fyrir ofan pixlana á skynjaranum (Bayern-filter).

Skynjari í stafrænni myndavél er ljósnæmur. Hann gefur upplýsingar um ljósmagnið sem fellur á hann. Hann veit hins vegar ekkert um lit ljóssins. Rétt eins og í filmu, þar sem það eru þrjú emulsjón lög sem lesa rautt, grænt og blátt ljós, þarf skynjari í stafrænni myndavél að geta lesið litina alla og skilað niðurstöðu fyrir þá alla í sérhverjum punkti. Til eru þrjár leiðir til að ná því fram:

  1. Taka þrjár myndir með rauðum, grænum og bláum litfilter og setja svo myndirnar saman (multishot aðferð).
  2. Setja litfiltersmosaík yfir skynjarann.
  3. Skipta ljósinu með prisma í þrennt og setja þrjá skynjara með litfilter fyrir rauðan, grænan og bláan og svo eru þessar þrjár myndir sameinaðar (beamsplitter aðferð). Sú filtermosaík sem mest er notuð í stafrænum myndavélum heitir Bayern-matrix. Samsetningin er svona

bayern2.gif
Eins og sjá má er tvisvar sinnum fleiri grænir fletir en rauðir og bláir. Ástæðan er sú að augun okkar eru næmari fyrir grænu ljósi en rauðu og bláu.

Véllin þarf því að umbreyta gögnunum frá skynjaranum í litmynd sem inniheldur gildi fyrir RGB í sérhverjum pixli myndarinnar. Á ensku er talað um þetta ferli sem demosaicing. Þegar við skjótum í JPEG gerir vélin þetta en ef við skjótum í RAW gerir myndvinnsluforritið það.

Ef eitthvað í mynd fellur illa að þessu mynstri RGB filtera koma fram gallar (móri). Við að mýkja aðeins myndina (í raun taka úr fókus lítllega) losnar maður oftast við þennan galla.

Þegar pixlar eru orðnir svo þéttir og smáir, eins og raun ber vitni í nýju Nikon D800, þá mun AA-filter hafa sjáanlega meiri áhrif en hjá vélum sem hafa lægri upplausn. Þess vegna býður Nikon upp á tvær útfærslur af vélinni. Þeir sem liggja yfir skerpu og smáatriðum geta keypt D800E en hinir D800 (eru það einhverjir?). D800E mun þó skapa meiri eftirvinnslu við ákveðnar aðstæður.

Nikon hefur póstað sýnishornamyndum í fullri upplausn frá D800 og D800E – en að sjálfsögðu hafa þeir ekki myndir af sama viðfangsefni teknar á báðar vélarnar. Þá væri of auðvelt fyrir fólk að bera saman! Annars lítur D800/E mjög vel út á pappírunum og þessar sýnishornamyndir lofa góðu. Það er því nokkuð ljóst að vélin á eftir að seljast í bílförmum, ekki síst í ljósi þess að verðið er frekar gott fyrir svona stóra uppfærslu.

Ég bíð spenntur eftir því að sjá hvernig hún kemur út í samanburði við hina yndislegu Nikon D3x. Sú vél ræður við breiðasta tónasvið allra D-SLR véla og hefur karakter sem mér þykir afar fallegur. Persónulega vegur þetta þyngra í mínum huga en upplausn, þó hún sé vissulega stórt atriði.

Hér er slóð á ítarlega umfjöllun robgalbraith um Nikon D800

 

 

Er minna meira?

Canon S100

Það er mikið um að vera á myndavélamarkaði um þessar mundir. Framleiðendur keppast við að koma með nýjar vélar og útspil Nikon með sitt nýja mirrorless Nikon 1 kerfi virðist fara nokkuð vel af stað, ef marka má sölutölur vestanhafs.

Sjálfur er ég ekkert rosalega spenntur yfir þessum mirrorless vélum með útskiptanlegum linsum. Undantekningin er helst Fuji Pro X1 – þó ekki nema bara fyrir það hversu falleg hún er. Hvort ég kæmi til með nota svona vél mikið er annað mál. Ég hef nefnilega aldrei náð almennilegum tökum á því að nota rangefinder í annað en statísk viðfangsefni. Fínt í landslag og hluti þar sem maður hefur nægan tíma til að ramma viðfangsefnið inn og fókusera. Í portrett og önnur dýnamískari viðfangsefni er ég glataður með rangefinder.

Vetrarstemning við Bugðu. Canon S100 @ISO 80/16:9 Crop Mode RAW+JPEG
Canon G1X

Svo finnst mér það bara vera e-h þannig að annað hvort nota ég með vél með skiptanlegum linsum (D-SLR) eða bara litla handhæga vél með góðu zoom-sviði. Því er ég töluvert spenntur fyrir Canon G1X. Hún er með mjög stórum skynjara miðað við aðrar vélar af þessari stærðargráðu og sýnishornamyndirnar sem ég hef séð úr henni lofa mjög góðu. Útlitið er reyndar svolítið kanntað og klossað, hún virkar eiginlega eins og eldra módel af G-línunni, en það er svo sem aukaatriði.

Í gegnum tíðina hef ég átt svolítið af stafrænum vasamyndavélum. Flestar hafa átt það sameiginlegt að rísa ekki undir væntingu mínum og verið afar lítið notaðar.

Það breyttist þó með komu Canon S90. Hún var sú fyrsta sem bjó yfir nógu miklum myndgæðum að ég nennti að taka hana með mér. Nú er ég svo kominn með Canon S100 sem er snyrtileg uppfærsla. Á milli kom reyndar S95, sem var uppfærsla sem mér fannst ekki taka því að fara út í.

Canon S100 hefur nýjan CMOS skynjara, en Canon S90 og S95 hefur CCD skynjara. Hann skilar aðeins meiri upplausn (12 vs 10 MP) og töluvert betri gæðum á hærri ISO stillingum, en það munar um það bil einu ljósopi. Canon S100 ræður ennfremur við Full HD video / 1080p @ 24 fps. Það er svo hægt að fókusera enn nær í macro tökum eða niður í 3 cm úr 5 cm.

Piparkökuhús með sætu þaki. Canon S100 @ISO 400/RAW

Linsan er nefnilega ný, en hún dekkar nú stærra brennivíddarsvið sem samsvarar 24-120mm miðað við 35mm format.  Á Canon S90/95 er það 28-105mm. Einn ókostur við nýju linsuna er sá að stærsta ljósop á lengri endann er f/5.9 vs. f/4.9 áður. Einnig er ljósop f/2.0 eingöngu mögulegt á víðustu 24mm stillingu. Á 35mm brennivídd er stærsta ljósop f/2.8 á meðan Canon S90/95 býður ennþá f/2.0. Kannski ekki margir að velta sér upp úr þessu, en ég var hrifinn af því að geta notað f/2.0 á 35mm brennivídd til þess að einangra viðfangsefnið frá bakgrunni betur.

Nýtt í S100 er innbyggð GPS hnit og ND filter auk þess sem hægt er að skjóta ofurhæg myndskeið á 240 fps. En stærðin á slíku myndskeiði er reyndar takmarkað við 320×240 pixla. Full HD videoið er býnsa gott, sérstaklega ef maður er að mynda við þokkaleg birtuskilyrði og hristivörnin hjálpar til við að halda myndinni sæmilega stöðugri við töku. Dæmi um slíkt má sjá hér að ofan.

Hér er svo að finna fleiri myndir úr Canon S100 – lykilorðið er S100. Ég ákvað að hafa aðgengi að fullri upplausn svo þið getið halað myndunum niður til að skoða útkomuna betur. Ég hef ekki skerpt myndirnar í eftirvinnslu og leiðrétti ekki linsuna eins og auðvelt er að gera. Allar myndirnar eru skotnar í RAW og unnar í Lightroom 4 beta.

Vinsamlegast virðið höfundarréttinn og notið myndirnar aðeins í þessum eina tilgangi.

 

Fluttur!

Nýtt ár byrjar á nýjum stað. Ég hef nú flutt mig um set frá Hólmaslóð upp í Ögurhvarf í Kópavogi.

Segja má að ég fari úr vestasta enda höfuðborgarsvæðisins til þess austasta. Hér er gott pláss fyrir mig og mitt hafurtask, fínt stúdíó og góð aðstaða fyrir prentarana.  Helsta ástæða flutningsins er þó fyrst og fremst nálægð við heimilið. Nýja vinnustofan í göngufæri frá Norðlingaholtinu, svo þetta á eftir að muna miklu í tíma- og olíusparnaði.

Nýja vinnustofan er sem sagt að Ögurhvarfi 2, við hliðina á Garmin búðinni.